Hortensia snoeien

Met haar enorme gekleurde bloemen is de ouderwetse charme van de Hortensia moeilijk te weerstaan. Hortensia’s zijn ongekend populair vanwege de lange en overvloedige bloei.

Op deze pagina krijg je antwoord op veel gehoorde vragen over hortensia’s:

1. Soorten hortensia’s, welke zijn er?

2. Hortensia kiezen, planten, bemesten en water geven, hoe doe je dat?

3. Hortensia snoeien, hoe werkt dat?

4. Andere hortensia vragen...

+ moodboard
De bekendste hortensia is de boerenhortensia - Hydrangea macrophylla, die je meestal in blauw, roze of wit ziet.

1. Hortensia soorten

Hortensia (Hydrangea) is een geslacht van bloeiende planten uit de hortensia familie (Hydrangeaceae). Er zijn zowel bladverliezende als groenblijvende soorten (maar niet voor ons klimaat...) en zelfs soorten die klimmen.

Hortensia's zijn verspreid over de hele wereld en er zijn ongeveer honderd soorten. De hortensia’s die geschikt zijn voor ons klimaat kun je grofweg indelen in de onderstaande 8 groepen.

  1. Boerenhortensia - Hydrangea macrophylla
  2. Pluimhortensia - Hydrangea paniculata
  3. Eikenbladhortensia - Hydrangea quercifolia
  4. Klimhortensia - Hydrangea anomalis petiolaris
  5. Boomhortensia - Hydrangea arborescens
  6. Berghortensia - Hydrangea serrata
  7. Fluweelhortensia - Hydrangea aspera, Hydrangea villosa
  8. Bijzondere nieuwe doorbloeiende soort

#Boerenhortensia’s (Hydrangea macrophylla)

Deze hortensia zul je het meest tegenkomen als je naar Nederlandse voortuinen kijkt. De boerenhortensia bloeit vanaf juli. Al zijn er ook soorten te vinden die al in juni bloeien.

Eigenschappen:

  • Meestal 70-100 cm tot soms zelfs 250 cm groot.
  • Een niet te droge plaats in de halfschaduw is ideaal.
  • Bladverliezend en veelal met bolvormige bloemen.

Je ziet ze in grote en kleine tuinen, en zelfs op veel balkons in de stad. Veel macrophylla soorten bloeien van juli tot september, al verschilt dat nog per soort. Aardig is dat de bloemen langzaam verwelken er nog lange tijd goed uit blijven zien.

+ moodboard
Boerenhortensia met een roodbladige Japanse esdoorn, een klassieke tuincombinatie.

#Pluimhortensia’s (Hydrangea paniculata)

Deze soort bloeit ook op eenjarig hout. Dat heeft als voordeel dat je ook in het voorjaar flink kunt snoeien en alsnog een rijke bloei kunt verwachten. Sterker nog, door te snoeien worden de bloemen veel groter!

Eigenschappen:

  • Varieert sterk in grootte van 60 cm tot 3 meter.
  • Een niet te droge plaats in de halfschaduw is ideaal.
  • De pluim- of kegelvormige bloemen zijn soms zelfs 30 cm lang.

De pluimhortensia mag ook in de volle zon als de standplaats niet te droog is.

+ moodboard
Pluimhortensia (Hydrangea paniculata) bloeit rijk en groeit makkelijk.

#Eikenbladhortensia (Hydrangea quercifolia)

Dit is een opvallende hortensia met bladeren die lijken op de Amerikaanse eik met die prachtige rode herfstkleur. De witte bloem varieert van een zeer open bloem tot een heel volle bloem.

Eigenschappen:

  • De grootte varieert van 1,5 tot 2,5 meter hoog.
  • Groeit makkelijker op een warme plek, maar kan ook in de schaduw.
  • Pluimvormige bloemen en mooie rode bladeren.

+ moodboard
Eikenbladhortensia is een soort die je vooral vanwege het mooie blad aanplant. Toch is ook de bloeiwijze vaak de moeite waard.

#Klimhortensia (Hydrangea anomala petiolaris)

De klimhortensia heeft een groot, grofweg ovaal blad dat langs de randen getand is. Deze plant staat bekend om haar vermogen om met haar hechtwortels langs wanden te klimmen. Net zoals alle hortensia’s wil deze plant graag in vochtige grond gezet worden.

Eigenschappen:

  • Deze winterharde klimmer kan 15 meter hoog worden.
  • Graag een vochtige standplaats in de volle zon of halfschaduw.
  • Bladverliezend en met platte crème witte bloemen in schermvorm.

In Japan en Noordoost-Azië is het een inheemse plant. De plant heeft overigens wel een goede klimsteun nodig want anders dan gaat de Klimhortensia over de grond kruipen of het wordt een dichte struik.

+ moodboard
Klimhortensia (Hydrangea anomala petiolaris) is een van de beste klimplanten voor de schaduw, maar in de zon is de bloei vaak wat rijker.

#Boomhortensia, Annabel hortensia (Hydrangea arborescens)

In veel tuinen zie je deze rijk bloeiende witte hortensia. Dat is volledig te danken aan de zeer grootbloemige vorm 'Annabelle'. De bloemen blijven ook uitgebloeid nog heel lang aantrekkelijk ogen. Deze Hydrangea bloeit ook op 1-jarig hout waardoor ook bij late nachtvorst de bloei niet gehinderd wordt. Door te snoeien in het voorjaar worden de bloemen extra groot. In dat geval moeten de bloemen meestal gesteund worden, omdat ze zo groot en zwaar worden dat de takken gaan doorbuigen, zeker bij regen.

Eigenschappen:

  • Deze winterharde hortensia kan wel 1,5 meter hoog worden.
  • Witte bloemen in de vorm van grote bollen.
  • Bij jaarlijkse snoei in het voorjaar bloeit de plant rijker en kunnen de bolbloemen wel 30cm groot worden.
  • De kans op buigende en knakkende bloemstengels is dan wel groter!
  • Ideaal voor in de halfschaduw.
  • Kan ook op zandgrond, maar laat de grond beter niet helemaal uitdrogen.

+ moodboard
Hydrangea arborescens 'Annabelle' is een van de populairste tuinhortensia's, maar valt wel snel om.

#Berghortensia - Hydrangea serrata

Deze plant heeft een fijne structuur en groeit van oorsprong in het koele bergklimaat in Japan. De Hydrangea serrata is daardoor ook zeer winterhard en bloeit relatief vroeg. De bloeivorm is de zogeheten kransbloei: een ring van bloemetjes bloeit dan rond een plat scherm. De bekendste vorm is de makkelijk bloeiende 'Bluebird', die ook nog eens een mooie herfstkleur krijgt. Op zure grond is de bloemkleur blauw. In neutrale grond lilaroze en op kalkrijke grond worden de bloemen roze.

Eigenschappen:

  • Meestal niet hoger dan 120 cm.
  • De favoriete plek is in de halfschaduw.
  • Winterhard en heeft sierlijke schermvormige bloemen.
  • Vaak heeft het blad een mooie rode tot rood-paarse herfstkleur.

Deze hortensia kun je combineren met de eerder genoemde macrophylla want de serrata types gaan meestal 2 of 3 weken eerder bloeien. De totale bloeitijd in je tuin wordt dan verlengd.

+ moodboard
Hydrangea serrata 'Bluebird' is een fijnere struik met subtielere bloemen dan de boerenhortensia.

#Fluweelhortensia - Hydrangea aspera en villosa

Deze plant valt in eerste instantie op vanwege het enorm grote viltig behaarde blad. Dat blad heeft de Nederlandse naam 'fluweelhortensia' opgeleverd. De planten kunnen echte reuzen worden van wel 3 meter hoog. Het grote blad beschadigd snel in de wind, dus de planten moeten zeer beschut staan. Bijvoorbeeld in een bos of in een besloten stadstuin. Ook te veel zon kan het blad beschadigen, zeker als de grond niet vochtig is. De bloei is altijd kransvormig en meestal lila tot wit-lila en roze-lila.

Eigenschappen:

  • Tot wel 300 cm hoog.
  • De favoriete plek is een lichte plek uit de directe zon, dus in de schaduw of halfschaduw.
  • Volledig winterhard en heeft sierlijke schermvormige bloemen.
  • Bloeit op meerjarig hout, dus snoeien verminderd de bloei.

+ moodboard
Fluweelhortensia, voor wie de ruimte heeft. ..

#Speciale soorten: ‘Endless Summer’. Deze nieuw ontwikkelde hortensia bloeit gemiddeld 12 weken langer dan de soortgenoten. De plant bloeit op zowel het oude als het nieuwe hout. Je kunt dus gerust snoeien want ook de nieuwe scheuten kunnen hetzelfde jaar nog bloeien. En deze plant doet het ook nog eens goed in koude periodes dus een late vorstperiode in het voorjaar is geen probleem.

+ moodboard

#Speciale soorten: ‘Hortensia op stam’. Het bedrijf Forever&Ever heeft een nieuw product ontwikkeld, de hortensia's op stam. Het is de enige boerenhortensia die op een stam groeit en ook bloeit op 'éénjarig hout'. Net zoals de Endless Summer maakt dat het snoeien veel gemakkelijker. Deze plant  bloeit van het late voorjaar tot in het late najaar met bolvormige bloemen.

2. Hortensia’s kiezen, planten, bemesten en water geven

Wanneer hortensia's gaan bloeien, krijgen zij grote bloemschermen in heldere kleuren. Dankzij deze kleurenpracht, is de hortensia een gewilde tuinplant. Een ander voordeel ligt in de veelzijdigheid en het gemak waarmee je hortensia’s kunt planten. Deze planten kunnen immers gehouden worden in een pot, maar zijn ook ideaal als losse haag of voor een grote border.

+ moodboard
Ook in grote groepen komt de pluimhortensia mooi tot zijn recht.

Tip #1 - Standplaats en zonuren bepalen

Als je een plek in de tuin wilt kiezen dan is het handig om eerst eens goed naar je tuin te kijken. Bekijk rustig de bestaande tuinplanten, beschikbare ruimte en de huidige kleurstelling in je tuin. Het aardige van de elegante hortensia’s is dat ze veel kleur veel kunnen toevoegen in zowel grote als kleine tuinen. Dat komt omdat een enkele struik solitair geplaatst al veel effect kan hebben, maar ook geplaatst in grotere groepen komen de meeste hortensia's mooi tot hun recht.

De plaatsing kun je laten afhangen van de zonuren in de tuin. Sommige hortensia soorten hebben meer zon nodig dan andere soorten. Over het algemeen groeien hortensia's in het wild in bossen, als beplanting onder grotere bomen. Hoe droger de grond, hoe moeilijker hortensia's het hebben in de zon.

Wat is de ideale plek qua zon?

  • De halfschaduw is de meest ideale plek om hortensia's te planten.
  • In de volledige schaduw krijg je vaak minder bloemen.
  • Sommige soorten mogen in de volle zon maar geef dan wel voldoende water in de zomermaanden.

+ moodboard
De Hydrangea arborescens 'Haas Halo' groeit ook prima in de schaduw.

Tip #2 – Kleur van de hortensia veranderen

Let ook op de bodem. Een van de kenmerken van de Hortensia is dat ze het vermogen heeft een andere kleur aan te nemen. De Hydrangea macrophylla en sommige varianten van de Hydrangea serrata laten de kleur bepalen door de omstandigheden. De andere soorten zullen niet veranderen van kleur. Deze eigenschap is vooral handig want je kunt de kleur dus veranderen als uitgekeken bent op een kleur.

Hoe verander je de kleur van een hortensia?

  • In grond met een neutrale pH waarde zullen de bloemkleuren in het algemeen rood, roze of wit zijn.
  • Staan de planten in zure grond (lage pH waarde) en wordt kali-aluin of aluminium-sulfaat toegevoegd, dan zullen de bloemkleuren blauw worden.

+ moodboard

Tip #3 - Planten van Hortensia’s

Denk vooruit en zorg dat de ruimte groot genoeg is voor een volgroeide Hortensia. De hortensia kan in potten in de tuin of op een balkon. De meeste tuinbezitters willen de planten in de grond plaatsen want dat oogt wel zo natuurlijk.

Waar moet je aan denken bij het planten:

  • Maak het gat iets groter is dan de grootte van de pot en zorg voor mest / compost.
  • Zorg voor een goede waterafvoer door de bodem iets lager te maken dan het pad of het terras.
  • Als de wortels stevig verpakt zijn is het wenselijk om ze voorzichtig los te maken zodat de wortels sneller verspreid in de grond uitgroeien.
  • Zorg dat de kluit niet onder of boven het niveau van de omringende grond zit.

+ moodboard

Tip #3 - Bemesting

Bemest de plant regelmatig met gedroogde koemest of hortensiamest want een goede bodem is belangrijk voor de groei en bloei. Hortensia's groeien typisch het beste met een hoger gehalte (minimaal 5% is de vuistregel) aan compost of mest.

Hortensia's doen het bijzonder goed als je de meststoffen in de lente of vroege zomer gebruikt. Overdrijf het niet want teveel bemesting zorgt ervoor dat de hortensia’s minder mooi bloeien. Ja, tuinieren is spelenderwijs leren.

Tip #4 - Bewatering

Een hortensia heeft vrij veel water nodig. Vooral in de zomermaanden van half mei t/m augustus verdampt de plant sneller water dan de regen kan aanvoeren. Extra water geven is daarom belangrijk.

Denk eraan dat de ideale standplaats voor hortensia’s enigszins beschut is. Het is daarom logisch om ze onder de beschutting van een boom of struik te plaatsen zodat de zon niet de hele dag vol op de hortensia schijnt. Bomen en struiken trekken natuurlijk ook vocht en voeding uit de grond en daardoor zul je de hortensia nog meer water moeten geven.

Meer tips op het gebied van bewatering:

  • Het blad en de bloemen mogen niet telkens nat worden.
  • Liefst in de ochtend of avond water geven.
  • De grond mag permanent vochtig aanvoelen maar hortensia's mogen niet met hun 'voeten' in het water staan. Dan sterven de wortels af en gaan de blad en bloem slap hangen.

Regelmatig kleine hoeveelheden kan gemakkelijker door de grond opgenomen worden. Als handmatig bewateren met een gieter teveel werk is dan kun je ook overwegen om een druppelsysteem aan te schaffen.

Zoals bij alles in het leven, als je eenmaal weet hoe het moet dan is het kinderlijk eenvoudig.

+ moodboard
De eikenbladhortensia kan goed tegen droogte.

Hortensia snoeien

#1 Waarom is het snoeien van een hortensia nodig?

  • De uitgebloeide verdorde bloemen ogen soms slordig, zeker aan het eind van de winter.
  • Sommige soorten groeien zo krachtig dat snoeien nodig is om de planten op de gewenste grootte te houden.
  • De bloemen kunnen worden gebruikt voor bloemschikken of decoratie.

#2 Mag je elke hortensia snoeien?

De meest gestelde vraag over hortensia's is: mag ik mijn hortensia snoeien? Het korte antwoord daarop is: ja! Alle hortensia's verdragen snoei prima. Wel moet je goed opletten welk soort je hebt. Sommige hortensia's kun je in het voorjaar helemaal terugsnoeien, ze bloeien nog hetzelfde jaar rijk met grote bloemen. Andere hortensia's slaan een jaar bloei over als je ze in het voorjaar ver terugsnoeit. Er zijn binnen de hortensia's dus twee groepen te onderscheiden.

  1. Soorten die bloeien op 'éénjarig hout' (nieuw aangroeiende scheuten). De bloemen worden in één groeiseizoen gevormd aan nieuwe takken. Bekendste soorten: pluimhortensia , Annabelle .
  2. Soorten die bloeien op 'meerjarig hout' (takken van vorig jaar). De knoppen worden vóór de winter al gevormd, voor bloei in het volgende jaar. Bekendste soorten, boerenhortensia , berghortensia , eikenbladhortensia .

Bij de soorten die bloeien op nieuw hout (groep 1) is flink snoeien geen probleem voor het aangezicht van je tuin. Sterker nog, bij deze soorten worden de bloemen diezelfde zomer zelfs groter en mooier als je de struiken flink snoeit.

+ moodboard
Pluimhortensia mag elk voorjaar diep terug gesnoeid worden. De bloei zal dan groter en rijker zijn.

Snoeien doet groeien maar niet altijd bloeien... Een hortensia uit groep 2 snoeien betekent: dit jaar minder bloemen. De bloemknoppen voor het volgende jaar zitten namelijk direct onder de huidige bloemen. De takken die je snoeit zullen in diezelfde zomer wel weer uitgroeien, maar geen bloemen dragen.

+ moodboard
De boerenhortensia mag je in het voorjaar snoeien als de struik te groot wordt, maar dat gaat wel ten koste van de bloei.

Toch is bij oudere uitgegroeide struiken een verjongingssnoei wel wenselijk. Je kunt bijvoorbeeld kiezen om de oudste takken te snoeien en 2/3 van de struik intact te laten. Ook heb je geen keus als de struiken te groot worden voor de plaats waar ze staan. Dan moet je wel snoeien.

Vragen over hortensia's

We hebben de meest gestelde vragen over hortensia’s hieronder beantwoord.

Wat moet ik doen als mijn hortensia verdronken is? Dan moet je de hortensia snoeien. Het beste is om de bloemen en de twee onderliggende bladeren af te knippen en de hortensia dan op een koele, schaduwrijke plaats te zetten. Voorlopig hoeven de planten dan geen water. Als de planten weer uit gaan lopen dan kun je na verloop van tijd weer zuinigjes water gaan geven.

Hoe kan ik zorgen dat mijn hortensia bloemen niet stuk vriezen?

Late nachtvorst is een oude vijand van hortensia bloemen. Tot half mei kan het in Nederland 's nachts vriezen. De struiken van de bekende boerenhortensia (macrophylla) zijn dan al aan het uitlopen. Vaak zie je de kleine jonge bloemknoppen al zitten. Dan zijn de bloemen dus kwetsbaar! Als de temperaturen laat in het voorjaar onder het vriespunt komen dan is het handig om de hortensia te beschermen.

Je kunt de plant van beschermende isolatie voorzien met een vliesdoek. Als het om potten gaat dan kun je ook overwegen om ze een nachtje in de schuur te zetten, liever niet in huis want dan lopen de hortensia’s te snel uit. Een truc die kwekers ook wel toepassen is de planten in de avond stevig met water benevelen zodat het water bevriest een isolatielaagje rond de bloemknoppen vormt.

Hoe kan ik mijn hortensia beschermen tegen een hittegolf? Na een warme zonnige dag kunnen de bladeren snel slap hangen. Als de grond droog aanvoelt dan is het wenselijk om meteen water te geven. De hortensia groeit het beste als de grond permanent vochtig is. Je kunt de hortensia’s ook bescherming geven van een boom of grote struik of tijdelijke beschutting met een parasol. Als de hortensia in pot staat zoek je het best een schaduwrijke plek uit.

Blogs over Hortensia snoeien

Hortensia tuin
Forever&Ever, de nieuwe generatie hortensia’s
De Forever&Ever is een zeer gebruiksvriendelijke plant en geschikt voor iedereen. Ontdek de collectie en eigenschappen van deze hortensia.
Voorbeeldtuin met hortensia's
door Forever&Ever

Foto's over Hortensia snoeien

feedback Switch to English